نهال لیمو ترش پرشین لایم

در بازار مرکبات ایران، نهال لیمو ترش پرشین لایم (Persian Lime) با نام‌های رایج نهال لیمو ترش شیرازی، لیموی ایرانی یا تاهیتی لایم، به عنوان یکی از ارقام برتر تجاری شناخته می‌شود. این گونه هیبریدی سه‌گانه (Citrus latifolia) از تلاقی لیمو ترش اصلی و لیمو، خاستگاه آن را به ایران یا تاهیتی در آسیای شرقی نسبت می‌دهد، اما در سطح جهانی به نام لیموی پرشین شهرت دارد. کشت آن در مناطق گرمسیر و نیمه‌گرمسیری مانند استان‌های جنوبی (فارس، هرمزگان، به ویژه جهرم به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده) و شمالی کشور رواج دارد و سهم تجاری قابل توجهی در صادرات دارد. نهالستان میاندوآب نهال، با ارائه نهال‌های پیوندی گواهی‌شده، امکان خرید نهال لیمو ترش پرشین لایم را با تضمین مقاومت به بیماری‌ها و باردهی بالا فراهم می‌آورد. این نهال، با میوه‌های بدون بذر، ترش و معطر، نه تنها برای مصارف تازه و صنعتی مناسب است، بلکه منبع غنی ویتامین C و فلاونوئیدها محسوب می‌شود.

ویژگی‌های اصلی نهال لیمو ترش پرشین لایم

لیمو ترش پرشین لایم درختی قوی، با حجم متوسط و دارای ارتفاع ۴ تا ۶ متر است که شاخه‌های آن منظم و بدون خار یا با خارهای بسیار کم هستند، که این ویژگی، برداشت و مدیریت را آسان می‌کند. تاج درخت گسترده و متراکم بوده و برگ‌های آن سبز تیره، چرمی و بیضی‌شکل با طول ۵-۱۰ سانتی‌متر هستند. شکوفه‌ها سفید و بسیار معطر بوده و غنچه‌ها مایل به قرمز، که عطر نافذ آن‌ها حشرات گرده‌افشان را جذب می‌کند. طبق گزارش‌های موسسه تحقیقات مرکبات ایران، این ساختار، درخت را برای کاشت متراکم مناسب می‌سازد و در مناطق مرطوب جنوب، رشد سریعی نشان می‌دهد. نهالستان میاندوآب نهال، در فروش نهال لیمو ترش پرشین لایم، ارقامی را عرضه می‌کند که روی پایه‌های مقاوم مانند سیترنج پیوند خورده و عمر اقتصادی حدود ۱۵ سال و بیشتر دارند.

میوه این نهال لیمو ترش، کوچک تا متوسط (قطر ۶ سانتی‌متر)، بیضی‌شکل با انتهای نوک‌دار است و از نظر کیفیت تجاری بالا، یکی از پرفروش‌ترین گونه‌های لیمو است. پوست میوه سبز (در حالت فروش) یا زرد با رسیدن، با ضخامت متوسط تا ضخیم‌تر از لیمو عمانی، صاف و براق بوده و به راحتی جدا می‌شود. پالپ داخل زرد متمایل به سبز، پرآب و ترش با عطر قوی و نافذ است، که اسیدیته آن (۵-۷ درصد) برای مصارف آشپزی، آب‌گیری و دارویی ایده‌آل است. فاقد بذر بودن، مزیت اصلی تجاری آن است و میوه را برای صادرات و بسته‌بندی آسان می‌کند. تحقیقات جهاد کشاورزی نشان می‌دهد که محتوای آب میوه ۸۵-۹۰ درصد است و وزن متوسط ۱۰۰-۱۵۰ گرم، آن را به محصولی با ارزش افزوده بالا تبدیل کرده است. خرید نهال لیمو ترش پرشین لایم برای باغدارانی که به دنبال میوه بدون هسته هستند، انتخابی اقتصادی است.

شروع باردهی در درختان پیوندی سال دوم است و زودبازده بودن، آن را از ارقام بذری متمایز می‌کند. زمان برداشت اواخر شهریور تا اوایل مهر، ۲۰ روز زودتر از مکزیکن لایم است و پتانسیل تولید ۳۰ تا ۴۰ تن در هکتار دارد. ماندگاری میوه پس از برداشت طولانی‌تر از همنوعان است و ریزش کم، برداشت را تسهیل می‌کند. نهالستان میاندوآب نهال، با ارقام آزمایش‌شده، باردهی پایدار را تضمین می‌کند.

نهال لیمو ترش پرشین لایم تحمل بالا به بیماری جاروک لیموترش (Witches’ Broom) دارد، که در جنوب ایران شایع است و تولید را تهدید می‌کند. بر اساس گزارش‌های موسسه تحقیقات مرکبات، پرشین لایم متحمل‌ترین گونه به این بیماری ویروسی است و برای تداوم کشت در مناطق آلوده توصیه می‌شود. مقاومت به سرما و گرما بین منفی ۱ تا ۴۲ درجه سانتی‌گراد است و نسبت به سایر مرکبات، تحمل سرمایی بهتری دارد، اما به یخبندان‌های شدید حساس است. در اقلیم‌های بسیار گرم با بادهای سوزان، محافظت با پوشش (برگ خرما، توری یا کائولین ۲%) ضروری است. دمای ایده‌آل رشد ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد است و به نور آفتاب زیاد (۶-۸ ساعت) نیاز دارد. خرید نهال لیمو ترش پرشین لایم از نهالستان میاندوآب نهال، با نهال‌های اصلاح شده و مقاوم، ریسک را کاهش می‌دهد.

از نظر ارزش غذایی، لیمو ترش پرشین لایم سرشار از ویتامین C (تا ۵۳ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم، ۳۲% نیاز روزانه) و فلاونوئیدها است. مصرف آن به تقویت سیستم ایمنی، سم‌زدایی کبد، سلامت قلب و کاهش التهابات کمک می‌کند. تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی شیراز، خواص ضدباکتریایی و آنتی‌اکسیدانی آن را برای درمان عفونت‌ها تأیید کرده است. در صنایع، برای تولید آبلیمو، اسانس و محصولات آرایشی استفاده می‌شود. نهالستان میاندوآب نهال، در فروش نهال لیمو ترش پرشین لایم، ارقامی را ارائه می‌دهد که میوه‌هایشان غنی از این مواد هستند.

در برابر آفات، مقاومت نسبی به شپشک و کنه دارد، اما به مگس مدیترانه‌ای حساس است؛ سمپاشی ارگانیک کنترل می‌کند. عمر اقتصادی ۱۰-۱۲ سال با مدیریت، باردهی مداوم دارد. ظاهر بدون خار و میوه‌های سبز جذاب، آن را زینتی می‌کند.

شرایط کاشت و نگهداری نهال لیمو ترش پرشین لایم

خاک حاصلخیز با زهکشی مناسب کلید موفقیت است؛ pH ۶ تا ۷ ایده‌آل است و ترکیب لوم شنی با مواد آلی (کمپوست) رشد را تسریع می‌کند. ریشه‌ها مستعد پوسیدگی هستند، بنابراین گودال کاشت زهکشی‌شده باشد و طوقه در بالاترین سطح قرار گیرد. فاصله کاشت ۴ در ۶ متر برای تهویه و نور مناسب است. زمان کاشت بهار یا پاییز در مکان‌های آفتابی است. خرید نهال لیمو ترش پرشین لایم از نهالستان میاندوآب نهال، با نهال‌های پیوندی، استقرار سریع را تضمین می‌کند.

این رقم آبیاری متوسط را می‌پسندد؛ درختان بالغ یکبار در هفته و نهال‌ها ۲-۳ بار در هفته نیاز دارند. آبیاری وقتی سطح خاک خشک شد، انجام شود تا غرقابی جلوگیری شود. در گرما، فواصل را کاهش دهید، اما از آبیاری زیاد اجتناب کنید. سیستم قطره‌ای صرفه‌جویی می‌کند.

کوددهی متداول مرکبات: بهار شیمیایی (N-P-K) برای رشد، پاییز دامی پوسیده برای ریشه. عناصر کمیاب مانند روی و منگنز مقاومت را افزایش می‌دهند. هرس سبک در زمستان برای حذف شاخه‌های مرده و بهبود تهویه ضروری است.

در سال‌های اولیه، محافظت از آفتاب با پوشش (برگ خرما، توری یا دوغاب آهک-کائولین ۲%) لازم است. نهالستان میاندوآب نهال مشاوره تخصصی برای کاشت و نکهداری نهال ها را به باغداران عزیز ارائه می‌دهد. خرید نهال لیمو ترش پرشین لایم با خدمات نهالستان میاندوآب نهال، موفقیت شما را تضمین می‌کند.

مهم‌ترین ویژگی‌ها و مشخصات نهال لیمو ترش پرشین لایم

• هیبریدی Citrus latifolia، خاستگاه ایران/تاهیتی، کشت در جنوب (جهرم) و شمال.
• درخت متوسط ۴-۶ متر، بدون خار، شکوفه سفید معطر، عمر ۱۰-۱۲ سال+.
• میوه کوچک بیضی نوک‌دار، سبز/زرد، بدون بذر، ترش معطر، پرآب.
• زودبازده (سال دوم)، برداشت شهریور-مهر، باردهی ۳۰-۴۰ تن در هکتار.
• مقاوم به جاروک، تحمل دما منفی ۱ تا ۴۲ درجه، حساس به باد سوزان.
• نور ۶-۸ ساعت، خاک حاصلخیز pH ۶-۷ با زهکشی، فاصله ۴×۶ متر.
• آبیاری هفتگی، محافظت اولیه از آفتاب با پوشش.
• ویتامین C بالا، فواید ایمنی، قلبی و سم‌زدایی.